Şanlıurfa, siyasette neden başarılı olamıyor ?
Şanlıurfa’nın siyasette ‘başarılı olamaması’ ya da etkisinin ‘sınırlı’ kalması konusu birçok nedene bağlı. Aşiret temelli parçalı siyaset, ortak şehir lobisinin zayıflığı, eğitim ve ekonomik göstergelerin düşüklüğü, nitelikli göç, kurumsal siyaset üretim eksikliği, GAP’ın tam entegre kalkınmaya dönüşememesi gibi nedenler, kenttin yerinde saymasına neden olmaya devam ediyor.
Şanlıurfa’da siyaset uzun yıllardır aşiret yapıları ve yerel kanaat önderleri üzerinden şekilleniyor. Oy davranışı ideolojiden çok aşiret bağlılığı, aile ağı üzerinden belirlenebiliyor. Bu durum, şehir genelinde ortak bir siyasi vizyon oluşmasını zorlaştırıyor. Aşiretler arası rekabet, Ankara’da ortak hareket etmeyi zayıflatıyor. Sonuç olarak şehir adına güçlü bir lobi yerine parçalı temsilin ortaya çıkmasına neden oluyor.
‘Kurumsallaşma sorunu’
Kentte ayrıca, nitelikli siyasetçi yetiştirme ve kurumsallaşma sorunu da bulunuyor. Şanlıurfa’dan önemli isimler çıksa da süreklilik sorunu var. Yerel siyasetten ulusal siyasete yükselen isim sayısı sınırlı sayıda. Parti içi yükselme süreçlerinde Urfa teşkilatları genelde merkez tarafından belirlenen adaylara bağımlı kalıyor. Kurumsal siyasi kadro yetiştirme zayıf durumda.
Siyasette etki üretmek çoğu zaman eğitim, ekonomi ve kentleşme ile paralel ilerleme kaydediyor. Türkiye ortalamasına göre Şanlıurfa eğitim seviyesi ve okullaşma oranı daha düşük. Sanayi ve yüksek katma değerli ekonomi sınırlı. Ekonomik bağımlılık seçmen davranışını kısa vadeli beklentilere yöneltebiliyor. Şanlıurfa, sürekli dış göç veren bir şehir. Nitelikli insan kaynağı Batı illerine gidiyor. Bu da yerelde siyasi ve bürokratik kapasiteyi zayıflatıyor. Ayrıca hızlı nüfus artışı, hizmet baskısını artırırken siyasi enerjiyi kalkınma yerine temel sorunlara yöneltiyor.
‘Lobi eksikliği’
Ankara’da lobi eksikliği ciddi şekilde hissediliyor. Abi konumundaki isimlerin yetersizlikleri kent için yeterli noktalara gelemiyor. Gaziantep, Kayseri, Konya gibi şehirler: Güçlü iş dünyası örgütleri, sanayi odaları STK ağları, ortak hareket kültürü sayesinde merkezi hükümetten daha fazla yatırım çekebiliyor.
‘Ortak şehir gündemi oluşturulamıyor’
Şanlıurfa’da bu durum farklı. İş dünyası parçalı, ortak yatırım ve baskı gücü sınırlı ve şehir adına birlikte hareket etme refleksi zayıf. Şanlıurfa’da seçimler çoğu zaman: Aynı siyasi blok içi aday rekabeti, liste sırası mücadeleleri ve yerel güç dengeleri üzerinden yürür. Bu da seçim sonrası ortak şehir gündemi oluşturmayı zorlaştırıyor.
Öte yandan kalkınma projelerinde süreklilik sorunu, GAP gibi dev projeye rağmen; Sulama, sanayi entegrasyonu, lojistik planlama gecikti. Tarımsal üretim sanayiye yeterince bağlanamaması istenilen ekonomik başarılara ulaşılmamasına neden oluyor. Ayrıca, projelerin siyasallaşması ve teknik sürekliğin zayıflaması bu da “siyasi başarı = yatırım çekme” algısını olumsuz etkiledi. Kentleşme ve şehir vizyonu eksikliği olumsuz sonuçların çıkmasına neden oluyor. Büyükşehir statüsüne rağmen; plansız büyüme, altyapı sorunları, kurumsal şehir vizyonu eksikliği siyasi enerjinin stratejik hedeflere değil, günlük krizlere harcanmasına yol açıyor.
