'Şanlıurfa Kent Arşivi'miz neden olmasın!

Folklor araştırmacısı Abuzer Akbıyık, 1980'li yıllardan itibaren yaptıkları pek çok derleme kaseti ve videosunun, 1960’lı yıllardan itibaren Urfa müzik meclislerinde kaydedilmiş ustalara ait seslerin olduğu iki bin adedin üzerinde kaset ve kasnak bantın arşivlerinde olduğunu, dijital ortama aktarılmadığı takdirde zaman içinde bozulabileceğini belirterek, bu önemli kültür mirasını dijitale çevirecek kurum arıyor.

Kitaplar, dergiler, haritalar, fotoğraflar, tablolar, ses ve görüntü kayıtları gibi varlıkların bir şehrin hafızası olduğuna vurgu yapan Akbıyık, ''Bu varlıklar yok olunca şehrin hafızası da yok olur'' diyor.

HERKES GÜNÜ KURTARMAYA ÇALIŞIYOR

Şehrin aydınlarının bu konuyu kendine dert edindiğini fakat bu güne kadar yetkililerden somut bir netice çıkmadığını anlatan Akbıyık, sitemini şu sözlerle dile getiriyor:

''Şehrin yöneticileri Vali, Belediye Başkanı şehri bizim kadar tanımıyor, Sokağını, Mulla Ali Tetirbesi'ni, Hacı Abo Kabaltısı'nı, Cin Kuyusu'nu, Ehberi, Dedeyin Serinci'ni, Meliğin Eyvanı'nı, Top Dağı'nı, Nemrud'un Tahtını, Mancey'in Deresi'ni, Nezif'in Hayratı'nı, Şebeke Boğazı'nı, Mukim Tahir'i, Kel Hamza'yı, Tenekeci Mahmut'u, Bekçi Bakır'ı tanımıyor, her türkünün bir hikayesi olduğunu bilmiyor. Gazelhanını, Kaynak kişisini, Edebiyatçısını, Sanatçısını tanımıyor. Aydınları, Kültür adamlarını dinlemiyor, fikir sormuyor. Etrafındaki kişiler de Urfa'yı, Urfalıyı bilmiyor. Öğrenmek için çabaları olduğunu da sanmıyorum.

Şehir 2 milyon olmuş altyapı yetersiz, çeşitli katmanlardan halk var, her gün bir olay patlıyor. Her hafta bir siyasi Urfa'yı ziyaret ediyor. Karşılama-Konuşma-Uğurlama somut bir gelişme yok. Medyaya sunulan resimlerden metinlerden gördüğüm kadarıyla yöneticiler sorunları dağ kadar olan Urfa için günlük meseleler için çabalıyor, koşuşturuyor günü kurtarmaya çalışıyor.

'ŞANLIURFA KENT ARŞİVİ' PROJESİ İÇİN YOL HARİTASI

Akbıyık, ''Somut olarak ne yapılmalı?' sorusunu yanıtlarken, şöyle bir yol haritası öneriyor:

1-Şanlıurfa Kent Arşivi' hakkında bir rapor hazırlanmalıdır. (Başka illerdeki örneklerden de istifade edilerek kurulma gerekçesi, yararları, nasıl ve kim tarafından kurulması gerektiği, bütçesi, sürdürülebilirliği vb ayrıntılı olarak yazılmalıdır. Bu raporu Sayın Cihat Kürkçüoğlu koordinatörlüğünde daha önce bu konuda çalışmış birkaç arkadaş yazabilir, ben de şahsım olarak bu ekipte bulunabilirim )

2-Şanlıurfa Kent Arşivi Kurulması hakkındaki rapor mümkün olduğu kadar çok kültür adamının imzası ile ilgili makamlara, ve milletvekillerine sunulmalıdır. (Bu rapor bir vakıf veya dernek adına da yetkililere sunulabilir)

3-Şanlıurfa Kent Arşivi kurulmasının önemi kamu oyu ile paylaşılmalı, gazete, televizyon ve radyo programlarında dile getirilerek kamuoyu bilgilendirilmelidir.''

ŞANLIURFA, ARŞİV MERKEZİNİ HAK EDİYOR

Bir kentin kültür mirasını yansıtan her türlü belge, yayın, gazete, Kitap, Fotoğraf, ses kaydı taş plak, harita gibi malzemenin hem dijital hem obje olarak bir araya getirildiği ve araştırmacıların yararlanmasına sunulduğu arşive “KENT ARŞİVİ” denildiğini belirten Sanat Tarihçisi Cihat Kürkçüoğlu ise bunu hayata geçiren yerel yönetimlerden biri olarak Gaziantep Büyükşehir Belediyesini örnek gösterdi.

Arşivlerin kurumsal bir çatı altında olması, dijital ortamda dünyaya sunulması gerektiğine dikkat çeken Kürkçüoğlu, bu konuda yaptığı öneriyi şöyle tekrarladı:

''Şehrin hafızası olacak Şanlıurfa Kent Arşivi Büyükşehir Belediyemiz öncülüğünde merkez ilçe belediyelerimizin de katılımı ile müstakil bir binada kurulmalı, burada görev alacak personel; yabancı dil bilen, Osmanlıca el yazması belgeleri okuyabilen uzmanlardan ve üniversitelerimizin (Bilgi ve belge yönetimi bölümü (Arşivcilik, Kütüphanecilik, Dökümantasyon ve Enformasyon) mezunlarından oluşturulmalıdır.

Sözlü tarih çalışmaları ve röportajlar yapmalı, haritalar, aile tarihçeleri, tapu kayıtları, şer’iyye sicilleri, hatıratlar, fotoğraflar, gazeteler, dergiler, müzik kayıtları, taş plaklar, kitap, makale gibi Urfa ile ilgili çeşitli materyalleri yukarıda adlarını verdiğim şahıslardan, vatandaştan ve internet mezatlarından bağış ya da satın alma yoluyla sağlanarak bu merkezde arşivlenmeli, tüm materyaller konularına göre tasnif edilerek dijital bir portalde dünyaya açılmalıdır.

Yüksek kapasiteli bilgisayarlar, dijital kitap baskısı yapabilen makinalar, tarayıcılar, fotoğraf makineleri ve kameralar ile donatılacak bu merkezde; yerli-yabancı nadir kitapların ve makalelerin PDF baskıları ya da orjinalleri Arşiv Merkezi’nin kütüphanesinde okuyucuya sunulmalıdır.

Dünyanın ilgi odağı, 12 bin yıllık zengin kültürel mirasa sahip Urfa, bu tür bir Arşiv Merkezini hakkediyor. Bizden önermesi.''

(Güncellendi)