Fakıbaba: Bu sistem adaletsizlik yaratıyor
Aile hekimliği sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, gelirlerinin güvenceli hale getirilmesine yönelik kapsamlı bir reform çalışması yapılacak mı?''
Şanlıurfa siyasetinin duayeni, İyi Parti Ankara Milletvekili Ahmet Eşref Fakıbaba, bir süre önce şikayetlerini dinlediği Aile hekimlerine hak vererek taleplerini TBMM'ye taşıyacağını dile getirmişti.
Fakıbaba dediğini yaptı ve bu konuda bir soru önergesi hazırladı.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesinde, Aile hekimlerinin aylık gelirlerinin yaklaşık %65'inin performansa dayalı ek ödemelerden, yalnızca %35'inin ise sabit ve güvence altındaki temel ücretten oluştuğunu anımsatan Fakıbaba, şu değerlendirmeyi yaptı:
''Bu yapı, aile hekimlerinin gelirlerini öngörülemez hale getirmekte ve mesleği ekonomik açıdan son derece kırılgan bir zemine oturtmaktadır. Mevcut performans sistemi ise hekimin mesleki bilgi. emek ve hizmet kalitesini esas almak yerine; vatandaşın başvuru sıklığı, adres kayıtlarının doğruluğu, MERNİS verilerindeki hatalar ve sistemsel aksaklıklar gibi hekimin kontrolü dışında gelişen unsurlara bağlı olarak işlemektedir.
Bu durum, performansa dayalı ödeme sisteminin amacından sapmasına yol açmakta; adil bir değerlendirme mekanizması olmaktan çıkarak hekimler açısından bir gelir kaybı ve cezalandırma aracına dönüşmesine neden olmaktadır.
Hekimin kusuru veya ihmali olmaksızın ortaya çıkan bu faktörler nedeniyle maaşlarda ciddi düşüşler yaşanmakta, bu da sağlık hizmeti sunma motivasyonunu ve çalışma barışını olumsuz etkilemektedir.
Sistemin yarattığı bu adaletsizlik, özellikle trafik kazası, hastalık, ameliyat, analık izni, kanser tedavisi veya yasal izin gibi tamamen insanî ve hukuki nedenlerle görevinden geçici olarak ayrı kalan aile hekimleri açısından daha da ağır sonuçlar doğurmaktadır. Bu sürelerde aile hekimleri ciddi gelir kayıplarına uğramakta; emeğinin, mesleki sorumluluğunun ve kamu hizmetinin karşılığını alamamaktadır.
Özellikle kadın aile hekimlerinin doğum ve analık izni nedeniyle maaşlarının büyük bölümünü kaybetmesi, sosyal devlet ilkesiyle açık bir çelişki yaratmakta; nüfus artışını ve aile yapısını güçlendirmeyi hedefleyen kamu politikalarıyla bağdaşmamaktadır. Bu haliyle performans sisteminin sürdürülmesi, yalnızca bireysel mağduriyetlere yol açmakla kalmamakta; aynı zamanda aile hekimliği hizmetlerinin sürdürülebilirliğini tehlikeye atmakta, nitelikli sağlık hizmeti sunumunu ve hekimlerin mesleki bağlılığını ciddi biçimde zedelemektedir.''
BU SORULAR BAKAN MEMİŞOĞLU'NDAN YANIT BEKLİYOR
Fakıbaba, Bakan Memişoğlu'nun şu sorulara yanıt vermesini istedi:
''Aile hekimlerinin gelirlerinde performansa bağlı ödemenin bu denli yüksek olmasının gerekçesi nedir? Performansa dayalı ödemeye ilişkin oranın düşürülmesine yönelik Bakanlığınınca yapılmış veya planlanan bir çalışma var mıdır?
Trafik kazası geçiren, ameliyat olan veya heyet raporu alan aile hekimlerinin, bu sürelerde maaşlarının ciddi biçimde düşmesinin hukuki ve vicdani gerekçesi nedir?
Doğum yapan kadın aile hekimlerinin, analık izni süresince maaşlarının yarısından fazlasını kaybetmesine neden olan uygulamanın kaldırılması yönünde bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Kanser tedavisi gören, hamile olan, birinci derece yakınını kaybeden veya yıllık izin hakkını kullanmak isteyen aile hekimlerinin, yerine bakacak hekim bulunamaması halinde maaş kesintisine uğraması sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmakta mıdır?
Aile hekimlerine, hak ettikleri idari izinlerin kesintisiz ve gelir kaybı yaşanmadan kullandırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
MERNİS kayıtlarında yer alan ancak fiilen bulunamayan, vefat ettiği halde sistemde yaşayan görünen ya da adres bilgileri hatalı olan kişilerin tespit edilmesi sorumluluğunun aile hekimlerine yüklenmesinin gerekçesi nedir?
Güvenlik, nüfus ve adalet sistemlerinin görev alanıma giren bu problemlerin, aile hekimlerinin maaşlarından kesinti yapılmasına gerekçe gösterilmesi hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?
Bir yıl boyunca Aile Sağlığı Merkezine başvurmayan vatandaşlar nedeniyle aile hekimlerinin gelirlerinden kesinti yapılması uygulamasının kaldırılması yönünde bir çalışmanız var mıdır?
Aile hekimliği sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, hekim gelirlerinin öngörülebilir ve güvenceli hale getirilmesine yönelik kapsamlı bir reform çalışması yapılacak mıdır?''
