Ayan’dan özel eğitim merkezleri için soru önergesi
DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin yaşadığı ekonomik sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ayan, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, artan maliyetler karşısında sektörün sürdürülemez hale geldiğine dikkat çekti.
Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında engelli çocuklara hizmet verdiğini hatırlatan Ayan, 2004 yılında yürürlüğe giren Engelliler Hakkında Kanun ile bu hizmetlerin ücretsiz hale geldiğini ve Millî Eğitim Bakanlığı çatısı altında toplandığını belirtti.
Bugün Türkiye genelinde 605 bin 786 engelli bireyin bu merkezlerde eğitim aldığını, yaklaşık 58 bin kişinin de istihdam edildiğini vurgulayan Ayan, ekonomik kriz nedeniyle özel eğitim sisteminin ciddi bir risk altında olduğunu ifade etti. Kamu katkı paylarının, artan enflasyon ve giderler karşısında yetersiz kaldığını belirten Ayan, belirlenen artış oranlarının gerçek maliyetleri karşılamadığını kaydetti.
Milletvekili Ayan, ücretsiz servis hizmetlerinin kurumlar üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu, pandemi, deprem ve sel gibi afetlerin yanı sıra kira, enerji, akaryakıt ve personel giderlerindeki artışların merkezleri kapanma noktasına getirdiğini dile getirdi. Bu durumun, dünyaya örnek gösterilen bir kamusal hizmet alanının sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini söyledi.
Ayan ayrıca, özel eğitim merkezlerinde zorunlu hale getirilen parmak izi ve biyometrik kimlik doğrulama sistemlerinin fiilen tek bir firma tarafından sağlandığını, bu durumun maliyetleri fahiş düzeylere çıkardığını ifade etti. Rekabet ortamının oluşmadığını savunan Ayan, her merkezin kendi teknik altyapısını kurabilmesine imkân tanıyacak yasal ve idari düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirtti.
Geçmişte bakım merkezleri için uygulanan ve engelli birey başına ödenen ücretin iki asgari ücrete sabitlenmesini öngören modelin örnek gösterilebileceğini belirten Ayan, benzer bir düzenlemenin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri için de hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
DEM Parti’li Ayan, önergesinde; kamu katkı paylarının hangi kriterlere göre belirlendiğinden, servis hizmetlerinin ayrıca desteklenip desteklenmeyeceğine, kapanma riski taşıyan merkezlerin sayısından biyometrik sistemlerin tek firmaya verilme gerekçesine kadar çok sayıda sorunun yanıtlanmasını istedi. Ayan, gerekli düzenlemelerin yapılmaması halinde engelli bireyler, aileleri ve çalışanlar açısından telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu.
Ayan şu soruları yöneltti:
“Bu bağlamda;
1. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerine ödenen kamu katkı payları belirlenirken hangi ekonomik göstergeler esas alınmaktadır? Bu süreçte kurumların kira, enerji, personel, servis ve eğitim materyali giderlerini içeren kapsamlı bir maliyet analizi yapılmakta mıdır?
2. Son on yıl içerisinde özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri için ödenen aylık katkı paylarının yıllara göre artış oranları nedir? Aynı dönemde asgari ücret, enflasyon ve temel gider kalemlerindeki artışlarla karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmış mıdır?
3. Engelli bireylerin eğitim hakkına erişimi açısından zorunlu olan servis hizmetlerinin kurumlar üzerindeki mali yükü dikkate alınarak, bu hizmetin ayrıca kamu tarafından desteklenmesine veya finanse edilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?
4. Ekonomik koşullar nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya kalan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin sayısı tespit edilmiş midir? Olası kapanmaların engelli bireylerin eğitim ve rehabilitasyon hakkı üzerindeki etkilerine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
5. Bakım merkezleri için uygulanan ve engelli birey başına ödenen ücretin iki asgari ücret düzeyinde sabitlenmesini öngören modelin, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri için de uygulanmasına yönelik bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
6. Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, bir engelli öğrenci için ödenen aylık katkı payının asgari ücretin en az %50’si oranında yeniden düzenlenmesine ilişkin kısa veya orta vadeli bir planlamanız var mıdır?
7. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kullanılan parmak izi okuyucu ve biyometrik kimlik doğrulama sistemlerinin tek bir firma tarafından sağlanmasının hukuki ve idari gerekçesi nedir?
8. Bu alanda tek bir şirketin yetkilendirilmesi sürecinde herhangi bir ihale, açık rekabet veya alternatif sistem değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa hangi kriterler esas alınmıştır?
9. Söz konusu biyometrik sistemlerin kurulum, lisans ve bakım bedelleri belirlenirken piyasa koşulları ve gerçek maliyetler dikkate alınmış mıdır? Bu bedellerin merkezler üzerindeki mali etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
11. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin, belirlenen asgari teknik ve güvenlik standartlarını sağlamak kaydıyla kendi biyometrik veya alternatif kimlik doğrulama sistemlerini kurabilmelerine imkân tanıyacak bir yasal veya idari düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?”
